checklist

Opbouwende kritiek geven

Taal en communiceren

Hoe geef je tactisch en duidelijk opbouwende kritiek?

Kritiek krijgen is altijd even slikken. Maar kritiek geven is zo mogelijk nog moeilijker. Je komt er bijna niet onderuit als je bijvoorbeeld een nieuwe collega inwerkt, of een stagiaire begeleidt; je zal iemand toch moeten corrigeren en aanspreken op een fout. Dat kun je het beste tactisch doen, en zo duidelijk mogelijk.

Hoofdzaken

  • Kritiek moet opbouwend zijn, niet aanvallend.
  • Kritiek moet neutraal zijn, niet subjectief. Beperk je tot de feiten.
  • Kritiek is bedoeld om verbetering te bereiken; de ander moet er iets mee kunnen.

Het is de toon die de muziek maakt

  • Vraag je eerst af of het de moeite waard is om erover te beginnen. Is het belangrijk genoeg?
  • Had je eigen rol beter gekund? Heb je alles wel goed uitgelegd?
  • Bedenk welke woorden je gaat gebruiken. Als je een goede formulering kiest, wordt kritiek beter opgepakt.
  • Verzamel bewijs: zet de belangrijke feiten op een rij en vermeld heel concreet de situatie(s) waar het om ging.
  • Houd rekening met tegenstand; je maakt in eerste instantie jouw probleem bespreekbaar, niet dat van de ander. De kans bestaat dat je collega zich niet bewust is van een fout(je).
  • Bedenk een aantal gesprekscenario’s. Hiermee bereid je je voor op de kanten die het gesprek uit kan gaan (de ander kan het volledig met je eens zijn, maar kan ook boos worden, gaan huilen of juist dichtslaan en in z’n schulp kruipen).

De boodschap overbrengen

  • Wees positief. Maak  bijvoorbeeld duidelijk dat de ander met de kritiek zijn voordeel kan doen.
  • Neem de tijd. Mensen die kritiek krijgen, reageren in het begin vaak emotioneel. Kalmte kan je redden; geef de ander tijd om de boodschap te begrijpen en stoom af te blazen. Je hoeft niet in de verdediging te schieten of te sussen.
  • Kritiek geven is niet leuk, kritiek krijgen nog minder. Gevaar is dat mensen kritiek persoonlijk opvatten en niet meer rationeel argumenteren. Doe hier niet aan mee, maar blijf zakelijk.
  • Wees concreet in je kritiek. Draai er niet omheen, maar geef gericht aan wat de ander moet verbeteren.
  • Luister rustig naar de argumenten van de ander zonder ongeduldig te worden.
  • Praat in de ik- en wij-vorm en laat zien dat je samen naar een oplossing wilt zoeken.
  • Sluit prettig af. Dit doe je door de ander te laten uitpraten en er zeker van te zijn dat hij/zij niet met woede of frustratie weer aan het werk gaat.

Afspraken evalueren

  • Het is handig om direct een datum te prikken om de gemaakte afspraken te evalueren. Dan kan de ander alles laten bezinken en krijgt hij/zij de kans zich te verbeteren.
  • Zet alle gemaakte afspraken op papier en geef een kopie aan je collega.
  • Is er verbetering te zien in de periode na het gesprek?
  • Geef een compliment als je collega zich de kritiek aantrekt, zich positief opstelt en zichzelf verbetert!

Kritiek geven 1
Kritiek geven 2
Ontvangen van kritiek tijdens een beoordelingsgesprek
Hoe kan ik het beste kritiek geven?
Boek: Sterk staan door proactief communiceren
Training: Leidinggeven

Reageer op dit artikel