checklist

Stappenplan effectiever lezen

Taal en communiceren

Een efficiënte leesaanpak is een leesaanpak die bestaat uit verschillende stappen. Elke stap is erop gericht om je actief bij de tekst te betrekken.

Ook biedt elke stap je de mogelijkheid om bewuste keuzes te maken: lees je al dan niet verder en zo ja, met welk doel en op welke manier? Zo word je gedwongen om doelgericht met de tekst bezig te zijn, een belangrijke voorwaarde voor effectief lezen.

Een efficiënte leesaanpak bestaat uit de volgende zes stappen:

  1. oriënteren
  2. doel bepalen en vragen formuleren
  3. globaal lezen
  4. vervolgkeuze maken
  5. intensief lezen
  6. verwerken

Oriënteren
Je begint het leesproces met oriënteren. Dit houdt in dat je de tekst vluchtig doorbladert en bekijkt, om een globaal beeld van de inhoud te krijgen. Doel van deze oriëntatie is in de eerste plaats te bepalen of je de tekst al dan niet gaat lezen. Daarnaast biedt de oriëntatie de basis voor de volgende stap.

Doel bepalen en vragen formuleren
Stap 2 is het bepalen van je leesdoel; welke informatie wil je uit deze tekst halen en hoe gedetailleerd moet deze informatie zijn? Heb je genoeg aan de grote lijnen of wil je de tekst door en door doorgronden? Daarnaast formuleer je in deze fase een aantal concrete vragen waar je in de tekst een antwoord op wilt vinden. Deze vragen dienen om de tekst gerichter te lezen.

Globaal lezen
Vervolgens ga je de tekst globaal lezen. Dit houdt in dat je op zoek gaat naar de hoofdlijnen van de tekst. Dit doe je door veel te bladeren en diagonaal te lezen. Je leest de inleiding, de samenvatting, de conclusies, de kopjes en de kernzinnen van de alinea’s. Je zult zien dat je dan al snel de kern van de tekst te pakken hebt.

Vervolgkeuze maken
Na stap 3 maak je opnieuw een keuze. Heb je voldoende informatie en heb je je leesdoel bereikt, dan kun je stoppen met lezen. Heb je je leesdoel nog niet bereikt, omdat je daarvoor meer gedetailleerde informatie nodig hebt, dan ga je verder naar de volgende stap.

Intensief lezen
In deze fase lees je de tekst intensief. Dat betekent dat je alle zinnen leest. Je leest hierbij grote groepen woorden tegelijk en kijkt niet terug. Waarschijnlijk gaat deze techniek je heel wat makkelijker af nu je de tekst één keer globaal gelezen hebt.

Verwerken
Tot slot neem je tijd om de tekst te verwerken. Hierdoor houd je de inhoud beter vast. Verwerken kun je doen door een samenvatting te maken op papier, in je hoofd of in gesprek met een ander. De vragen die je eerder hebt geformuleerd, kunnen daarbij als kapstok dienen. Hoe ver je gaat met samenvatten, is afhankelijk van je leesdoel.

Een efficiënte leesaanpak bestaat dus uit maximaal zes stappen.

Snellezen (1)
Snellezen (2)
Snellezen (3)
Snellezen (4)
Snellezen (5)
Boek: Sneller lezen; sneller schrijven
Training: FacilityPOWER!

Reageer op dit artikel