nieuws

Zo leer je communiceren zonder verwijten of oordelen

Taal en communiceren

De samenwerking met je collega’s verloopt niet prettig. Je bent boos of teleurgesteld. Hoe maak je dit bespreekbaar, zonder dat je vervalt in oordelen en verwijten?

Zo leer je communiceren zonder verwijten of oordelen

Geweldloze Communicatie of Verbindende Communicatie is een methode waarmee je dit op een professionele manier kunt aanpakken.

Stel: je bent rustig aan het werk. Om 16.30 uur komt je manager met een grote stapel werk op de proppen. Hij zegt dat het vandaag af moet zijn. Dit geeft je stress, want om 17.00 uur moet je naar huis om de kinderen op te halen. Het gaat je nooit lukken om deze klus goed en zorgvuldig uit te voeren. Waarom levert hij het werk niet wat eerder aan? Een ander voorbeeld: op jouw afdeling wordt er veel gekletst over privézaken. Om 17.00 uur sluit iedereen zijn computer af, en gaat naar huis. Jij blijft achter om al het achterstallige werk af te ronden. Dit maakt je boos. Waarom werken je collega’s niet iets harder, zodat iedereen op tijd naar huis kan?

Communiceren zonder verwijten of oordelen

Jenny Giezeman, trainer bij Ai-opener, vertelt dat dit soort frustraties veel voorkomen, en dat je van nature gewend bent om vanuit je oordeel en je eigen interpretatie te reageren. “Je bent boos of teleurgesteld. Alles wat je vanuit jouw eigen oordeel of gedachte zegt, klinkt als een eis. Je kunt er ook voor kiezen om niets te zeggen, en je gevoelens te onderdrukken. Maar die opgekropte energie moet er een keer uit. Dit betekent dat de bom op een ander moment barst. Met Geweldloze Communicatie leer je om alle informatie te ordenen. Zo kom je erachter waar het jou of jouw collega’s écht om gaat, en lukt het om de situatie zonder verwijt of oordeel te bespreken.”

In de training Tactvol en helder communiceren krijg je zelfinzicht én inzicht in het gedrag van de ander. Zo leer je beter communiceren voor een goede samenwerking.

4 stappen

Bij Geweldloze Communicatie denken en communiceren mensen in vier stappen. Dit begint met stap 1: de waarneming. Wat zie of hoor ik? In het eerste voorbeeld is dat: ik zie dat mijn manager een stapel werk op mijn bureau legt. Stap 2 is: wat voel ik? Dat is: spanning en stress. Stap 3 is: wat is mijn behoefte? Ik wil mijn werk goed en zorgvuldig uitvoeren. Stap 4 is: spreek je verzoek uit. Volgens de principes van Geweldloze Communicatie zou je dit op de volgende manier bespreekbaar kunnen maken: ‘Ik zie dat je me om 16.30 uur vraagt om een iets voor je te doen, terwijl ik om 17.00 uur weg moet. Ik raak daardoor gestrest. Ik wil graag meer tijd hebben voor deze klus, zodat ik het goed en zorgvuldig kan uitvoeren. Kunnen we nu afspreken, dat als je wilt dat ik iets voor je doe, je me dat dan minimaal 1 uur van tevoren laat weten, zodat ik het met zorg en aandacht kan doen? Dialoog “Het resultaat van Geweldloze Communicatie is dat er een dialoog ontstaat”, zegt Nicole van Ladesteijn, trainer bij CommunicatieWijs. “Misschien is jouw manager het niet eens met de oplossing die je aandraagt. Hij is namelijk niet in staat om het werk eerder aan te leveren. Maar hij begrijpt nu wel waar het jou om gaat, en kan meedenken over een oplossing. Misschien zegt hij dat het werk minder grondig uitgevoerd hoeft te worden, of dat het ook prima is om het iets later aan te leveren. En misschien heeft hij helemaal geen oplossing. Dan is het toch fijn dat je erover gesproken hebt.”

“Ik liet me weleens meeslepen door emoties van mezelf of van anderen, maar nu heb ik meer grip op gesprekken”

Lastige situaties

Magdalena Jobses heeft jaren geleden een cursus Geweldloze Communicatie gevolgd. Ze werkte toen als secretaresse. Inmiddels is ze redacteur/schrijver bij de gemeente Amsterdam. Ze is blij dat ze de cursus gedaan heeft. “De ruis werd minder”, zegt ze. “Voor de cursus liet ik me wel eens meeslepen door de emoties van mezelf of van anderen. Ik heb nu meer grip op de gesprekken gekregen.” Magdalena gebruikt de stappen van Geweldloze Communicatie om zich voor te bereiden op lastige gesprekken. “Ik ga dan bij mezelf na wat ik constateer, wat ik daarbij voel, enzovoorts. Zo heb ik alles paraat. Tijdens het gesprek zorgt het ervoor dat ik me de uitspraken van de ander minder persoonlijk aantrek. En de ander voelt zich minder aangevallen. Het geeft een betere communicatie met minder ruis.”

Beter luisteren

De trainers zeggen dat je met Geweldloze Communicatie meer kunt dan alleen het goed verwoorden van je eigen boodschap. “Je leert ook beter te luisteren”, zegt Nicole. “Veel mensen luisteren niet echt. Ze geven al snel een ongevraagd advies. Of ze zeggen dat ze zich herkennen in de situatie, en vertellen vervolgens hoe zij de situatie zien. De tragiek is dat ze daarmee de aandacht weghalen bij de verteller. Bij Geweldloze Communicatie leer je te luisteren waar het de verteller echt om gaat. Wat is zijn behoefte? Misschien wil hij alleen gehoord worden. En wat ziet hij als mogelijke oplossingen? Misschien heeft hij al een set oplossingen paraat.”

Verdieping

Lees ook: 4 stappen van geweldloze communicatie (Vakbase)

In de training Tactvol en helder communiceren krijg je zelfinzicht én inzicht in het gedrag van de ander. Zo leer je beter communiceren voor een goede samenwerking.

Ook in de training Professioneel mondeling communiceren komen onderwerpen als het verschil tussen waarnemen in interpreteren en de LSD-methode (Luisteren, Samenvatten, Doorvragen) aan bod.

Meer lezen over effectief mondeling communiceren?

De 4 vuistregels voor feedback

8 keer constructief communiceren

De kunst van het nee zeggen (pdf)

Reageer op dit artikel