vraag & antwoord

Mag je een zin met ‘en’ beginnen?

Taal en communiceren

“Ik heb een collega die heel goed is in Nederlands. Volgens haar mag je aan het begin van een zin geen woorden als ‘en’ en ‘omdat’ zetten. Is dat waar? En waarom dan niet?” We hebben in onze taal twee groepen voegwoorden: nevenschikkende en onderschikkende voegwoorden. Nevenschikkende voegwoorden koppelen twee hoofdzinnen aan elkaar. Een paar […]

“Ik heb een collega die heel goed is in Nederlands. Volgens haar mag je aan het begin van een zin geen woorden als ‘en’ en ‘omdat’ zetten. Is dat waar? En waarom dan niet?”

We hebben in onze taal twee groepen voegwoorden: nevenschikkende en onderschikkende voegwoorden. Nevenschikkende voegwoorden koppelen twee hoofdzinnen aan elkaar. Een paar voorbeelden:

  • Ik geef haar de dvd ‘Boyhood’ cadeau en ik neem haar mee uit eten.
  • Hij is jarig, dus hij trakteert.
  • Zij is mijn collega en zij is mijn tante.
  • Ik kom wat later want de trein heeft vertraging.

Deze zinnen hebben allemaal een nevenschikkend voegwoord omdat de onderstreepte zinnen hoofdzinnen zijn. Je kunt dat heel eenvoudig controleren door die zinnen als aparte zinnen te lezen. Lukt dat? Als dat gaat, dat heb je met twee hoofdzinnen te maken en dus met nevenschikkende voegwoorden. Waarom is het handig om dit te weten? Omdat je een zin niet met een nevenschikkend voegwoord kunt beginnen. Probeer maar eens.

Er zijn ook onderschikkende voegwoorden. Deze koppelen een hoofdzin aan een bijzin, bijvoorbeeld:

  • Hij is geweldig, omdat hij altijd voor je klaar staat.
  • Ik verstuurde het mailtje nadat ik de spelling goed gecheckt had.
  • Je krijgt het boek voordat je op vakantie gaat.
  • Zij moet flink sparen om die reis te kunnen betalen.

Deze zinnen kun je probleemloos omdraaien waardoor ze met het voegwoord beginnen:

  • Omdat hij altijd voor je klaar staat, is hij geweldig.
  • Nadat ik de spelling goed gecheckt had, verstuurde ik het mailtje.
  • Voordat je op vakantie gaat, krijg je het boek.
  • Om die reis te kunnen betalen, moet zij flink sparen.

Je ziet dat je een zin kunt beginnen met omdat, nadat, voordat en om. En ook met andere onderschikkende voegwoorden als tot, toen, doordat en als. Maar pas wel op. Begin je een zin met zo’n voegwoord, dan komt de hoofdzin – met de kernboodschap – aan het eind te staan. Dat is niet altijd prettig voor de lezer. Zet de kern van een zin bij voorkeur aan het begin. Hoe eerder de lezer weet wat je te zeggen hebt, des te beter.

Je kunt zelfs een zin beginnen met het onderschikkende voegwoord zonder dat de hoofdzin erop volgt. Bijvoorbeeld:

  • Ik doe dat graag voor je. Omdat je mijn beste vriendin bent.

In deze constructie begint het onderstreepte deel met een onderschikkend voegwoord. Oké, het is niet fout, maar ik raad je af zo’n zin in je zakelijke teksten te gebruiken. Dat is heel ongebruikelijk.

Tot slot: hoe zit het met het woordje en aan het begin van de zin? Geen probleem. Ik deed dat zelf in de tweede zin van een van de alinea’s hiervoor. Onze Taal zegt hierover: ‘Ja, een zin mag beginnen met en. Het is een hardnekkig misverstand dat dat niet zou kunnen. Grammaticaal is er geen enkel bezwaar tegen; het is vooral een kwestie van smaak en tekstverzorging.’ Dat lijkt me klare taal.

Bron: www.onzetaal.nl

Tip

Eerste hulp nodig bij lastige taalkwesties? Schrijf je dan in voor de workshop van Judith Winterkamp tijdens de Management Support Workshopdagen. Tijdens deze workshop komt alles aan bod waar je tegenaan kunt lopen als je schrijft: van spelling en grammaticale kwesties tot verkeerde zinsbouw en interpunctie.

Reageer op dit artikel