checklist

Contaminatie

Geen categorie

Een contaminatie is een foutieve samentrekking van twee begrippen.

Bijvoorbeeld van twee woorden, zoals opnoteren (opschrijven en noteren), nachecken (checken en nakijken) of verexcuseren (verontschuldigen en excuseren).

Maar het kan ook een samentrekking van twee bestaande uitdrukkingen zijn, bijvoorbeeld ‘Dat kost duur’ (Juist is: ‘Dat kost veel’ of ‘Dat is duur’), of ‘Dat weegt zwaar’ (‘Dat weegt veel’ of ‘Dat is zwaar’). De betekenis van beide uitdrukkingen lijkt sterk op elkaar, vandaar dat ze ook gemakkelijk door elkaar gehaald worden.

Extra lastig zijn de zinnen waarin uitdrukkingen met ontkenningen door elkaar worden gehaald: ‘Het is niet ondenkbeeldig dat zij slaagt voor het examen’ is een contaminatie van ‘niet denkbeeldig’ (wel reëel) en ‘ondenkbaar’. Het gebruik van de dubbele ontkenning maakt het voor de lezer extra lastig om de juiste betekenis te achterhalen.

Een lijstje van contaminaties + de woorden waaruit ze zijn ontstaan:

Contaminatie

Vermenging van

aansprakelijk houden

aansprakelijk stellen/verantwoordelijk houden

behoort tot een van de besten

is een van de besten/behoort tot de besten

gepaard gaan aan

gepaard gaan met/gekoppeld zijn aan

is me door het hoofd geschoten

is me ontschoten/is me door het hoofd gegaan

ter kennisneming aannemen

voor kennisgeving aannemen/ter kennisneming verspreiden

mond-op-mondreclame

mond-tot-mondreclame/mond-op-mondbeademing

nachecken

checken/nakijken

de onderzoeksresultaten wijzen uit

de resultaten laten zien/het onderzoek wijst uit

ontleend uit

ontleend aan/afkomstig uit

de oorzaak,reden is te wijten aan

de oorzaak, reden is/iets is te wijten aan

op de hoogte zijn met

op de hoogte zijn van/bekend zijn met

opnoteren

noteren/opschrijven

dat wijst voor zich

dat spreekt voor zich/dat wijst zich vanzelf

zich irriteren

irriteren/zich ergeren

Samenstellingen met cijfers, afkortingen, symbolen en letterwoorden
Wanneer gebruik je ‘omdat’ en wanneer ‘doordat’?
Wanneer gebruik je ‘hun’ en wanneer ‘hen’?
Correspondentie Support
Training: Kei in taal

Reageer op dit artikel