checklist

Wat – dat, waaraan – aan wie: verwijzingen

Geen categorie

Wanneer gebruik je ‘wat’, en wanneer juist ‘dat’? Er zijn nogal wat mensen die hierover struikelen.

De hoofdregels zijn:

  • ‘Dat’ verwijst naar een het-woord (een onzijdig woord).
  • ‘Wat’ verwijst naar een onbepaald woord (dat, iets, niets, enige, alles).
  • ‘Wat’ heeft vaak betrekking op de inhoud van de hele zin.

Niet:
In het tv-programma wat ik wilde opnemen, ging het over maatschappelijk verantwoord ondernemen.

Maar:
In het tv-programma dat ik wilde opnemen, ging het over maatschappelijk verantwoord ondernemen.

Niet:
Dit is iets dat de onderzoekers niet hadden verwacht.

Maar:
Dit is iets wat de onderzoekers niet hadden verwacht.

Niet:
De architect liet ons het gebouw zien, dat we op prijs stelden.

Maar:
De architect liet ons het gebouw zien, wat we op prijs stelden.

Beide correct, afhankelijk van de context:

  • Wij hebben het magazine gezien, wat erg interessant is voor het onderzoek. (‘Wat’ verwijst naar de voorgaande zin.)
  • Wij hebben het magazine gezien, dat erg interessant is voor het onderzoek. (‘Dat’ verwijst naar het magazine.)

Waaraan of aan wie?
Voor personen gebruik je de verwijswoorden ‘aan wie’, ‘met wie’ of ‘tegen wie’. Voor dingen of zaken gebruik je: ‘waaraan, waartegen, waarvoor’.

Niet:
De directieleden zijn de beslissers waaraan je verantwoording moet afleggen.

Maar:
De directieleden zijn de beslissers aan wie je verantwoording moet afleggen.

Niet:
Dit zijn de extra kosten, over welke we vergaderd hebben.

Maar:
Dit zijn de extra kosten, waarover we vergaderd hebben.

Bijvoeglijke bijzin: beperkend of uitbreidend
Wanneer gebruik je ‘omdat’ en wanneer ‘doordat?
Contaminatie
Boek: Succesvol rapporteren
Training: Kei in taal

Reageer op dit artikel