checklist

gemeentearchiefmedewerker of gemeente-archiefmedewerker?

Geen categorie

Samengestelde zelfstandige naamwoorden schrijven we zo veel mogelijk aan elkaar:

  • huisdeur
  • huisdeurbel
  • gemeentearchief
  • gemeentearchiefmedewerker
  • tuinkruidenbouillon
  • tuinkruidenbouillonblokje

Soms staan er in een samenstelling twee klinkers achter elkaar:

  • fotoalbum
  • modeontwerper
  • informatieavond
  • skiongeluk
  • cadeauactie
  • vanilleijs
  • zijingang

Je kunt alleen twee klinkers achter elkaar zetten als dit geen problemen met de uitspraak oplevert.

Klinkerbotsing
Er ontstaan wél problemen met de uitspraak als de laatste klinker van het eerste woord en de eerste klinker van het tweede woord samen een dubbelklank vormen.

Dit is bijvoorbeeld het geval in een samenstelling als zoeven. Dit noemen we klinkerbotsing. In zo’n geval plaatsen we een streepje tussen de twee delen.

Samenstellingen van drie of meer delen
Ook samenstellingen van drie of meer delen schrijf je over het algemeen aaneen. Het eerste deel is vaak een bijvoeglijk naamwoord.

Een voorbeeld:

hogedrukreiniger

Als het eerste deel (in dit geval: hoge) slaat op het tweede woord van de samenstelling (druk), schrijf je de eerste twee delen aan elkaar.

Andere voorbeelden:

  • derdewereldland
  • vrijetijdsbesteding
  • eerstelijnsgezondheidszorg

Maar als het bijvoeglijk naamwoord slaat op het derde (of volgende) woord, schrijf je het los:

  • tweede kerstdag
  • hoge kerktoren
  • vrije maandagavond
  • eerste gezondheidszorgconferentie

Soms kan het bijvoeglijk naamwoord op zowel het tweede als het derde woord slaan.

Dat geldt bijvoorbeeld voor ‘oude boekenkast’ en ‘oudeboekenkast’.

Gaat het hier om een oude kast, dan schrijf je ‘oude boekenkast’. ‘Oude’ slaat dan immers op het derde woord. Maar gaat het hier om een kast voor oude boeken, dan schrijf je ‘oudeboekenkast’. ‘Oude’ slaat dan namelijk op het tweede woord.

Taaltest samenstellingen
Klinkerbotsing
Combinatie voorzetsel met een zelfstandig naamwoord: aan elkaar of los?
Boek: SpellingTrainer
Training: Kei in taal

Reageer op dit artikel