vraag & antwoord

Veiligheidsmanagementsysteem: wat is het?

Geen categorie

Het Veiligheidsmanagementsysteem (VMS) vormt het systeem waarmee zorginstellingen continue risico’s signaleren, verbeteringen doorvoeren en beleid vastleggen, evalueren en aanpassen. Het is daarmee de verankering van patiëntveiligheid in de praktijk. De zorginstelling kan met het VMS risico’s voor de patiënt beheersen en (onbedoelde) schade aan de patiënt verminderen. Voorwaarden Een goed beleid en een gedegen organisatie […]

Het Veiligheidsmanagementsysteem (VMS) vormt het systeem waarmee zorginstellingen continue risico’s signaleren, verbeteringen doorvoeren en beleid vastleggen, evalueren en aanpassen. Het is daarmee de verankering van patiëntveiligheid in de praktijk. De zorginstelling kan met het VMS risico’s voor de patiënt beheersen en (onbedoelde) schade aan de patiënt verminderen.

Voorwaarden

Een goed beleid en een gedegen organisatie zijn belangrijke voorwaarden voor het welslagen van het patiëntveiligheidsbeleid. Hieronder vallen de belangrijke elementen als het leiderschap binnen de organisatie, de communicatiestructuur, de veiligheidscultuur onder medewerkers, management van derden, patiëntenparticipatie, operationele beheersmaatregelen, het beheren en beheersen van veranderingen, de organisatie en cultuur rondom het van melden en het analyseren van risicovolle processen.

Melden en analyseren

Het melden en analyseren van incidenten en risico’s vormen een belangrijk onderdeel van het veiligheidsmanagementsysteem. Het heeft als doel (snel) inzicht te krijgen in het functioneren van het zorgproces. Daarbij staat niet de vergissing van een persoon centraal, maar de condities waaronder mensen werken en de wijze waarop de zorg is georganiseerd.

Beheren en beheersen

Beheren en beheersen richt zich vooral op het management. Zij zorgen dat patiëntveiligheid in geval van belangrijke technische, procedurele en/of organisatorische veranderingen gewaarborgd blijft.

Thema’s

In het kader van het VMS zijn landelijk 10 thema’s benoemd, waarvoor in alle ziekenhuizen aan strengere regels en eisen moet worden voldaan. En 4 van de 10 thema’s hebben betrekking op medicatieveiligheid. Dat vergt een projectmatige aanpak (complex en diverse disciplines in- en extern zijn betrokken). Daarbij komt uiteraard ook een communicatieplan om de hoek kijken. In het communicatieplan worden alle in- en externe stakeholders (doelgroepen, betrokkenen) en communicatiemiddelen uitgewerkt: wie moet wat wanneer weten en hoe?

juli 2010:
Ziekenhuizen boeken voortgang met de implementatie van een veiligheidsmanagementsysteem (VMS). VMS leidt tot verankering van patiëntveiligheid in de praktijk. Verpleegkundigen spelen bij de voortvarende aanpak een cruciale rol. Dit blijkt uit onderzoek van de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ).

In de ziekenhuizen is er veel aandacht voor de implementatie van instrumenten, zoals het veilig melden en de aanpak van de tien hoogrisico thema’s uit het VMS Veiligheidsprogramma, waarin V&VN partner is. IGZ adviseert om meer aandacht te geven deskundigheidsbevordering van medewerkers. De V&VN Academie biedt hiervoor de vakbijeenkomst ‘Hoe voorkom je samen fouten?’ en de V&VN Academie-uitgave ‘Samen veilig werken’.

Leiderschap essentieel

Volgens de IGZ is veiligheid nog onvoldoende een onderdeel van het dagelijkse werk en onvoldoende geborgd. De inspectie constateert dat ziekenhuispersoneel bewust bezig is met patiëntveiligheid. Dit moet zich niet alleen vertalen in het meer melden van incidenten. Incidentmeldingen moeten vooral leiden tot verbeteringen. Leiderschap en voorbeeldgedrag zijn bij veiligheid onmisbaar en verdienen meer aandacht. Hierin spelen verpleegkundigen een belangrijke rol.

VMS meer zichtbaar

Eind 2012 dienen alle ziekenhuizen in Nederland een geaccrediteerd VMS te hebben. Het VMS vormt een systeem waarmee ziekenhuizen continue risico’s signaleren, verbeteringen doorvoeren en beleid vastleggen, evalueren en aanpassen. Het is daarmee de verankering van patiëntveiligheid in de praktijk.

In 2011 doet de inspectie weer onderzoek naar de voortgang bij de invoering van het VMS.

Bron: V&VN

Reageer op dit artikel