artikel

Omdenken: maak van een probleem een mogelijkheid

Persoonlijke ontwikkeling

Omdenken: maak van een probleem een mogelijkheid
Een acteur en presentator van Omdenken demonstreren hoe je van 'ja, maar' naar 'ja, en' komt.

Het zal zelden zo rumoerig geweest zijn bij BCN Amsterdam als tijdens de Inspiration Tour van Management Support. De reden? De Omdenken-trainers en -acteurs die het publiek meenemen in een wervelende show over ‘ja, maar’ en ‘ja, en’. Iedere situatie, ieder voorbeeld en vooral ieder antwoord uit het publiek lokt het ene na het andere lachsalvo uit.

Maak van een probleem een mogelijkheid

Met omdenken maak je van een probleem een mogelijkheid en dat is nog best een uitdaging. Ons brein is geprogrammeerd om problemen weg te werken. Maar aan veel problemen is niet zoveel te doen, zeker op je werk niet. Een ‘lastige’ collega, veeleisende baas, software die traag werkt. Meestal is het geen probleem, maar een voldongen feit.

Als voorbeeld schetst omdenker Daniël Koopmans een ICT-bedrijf waar de beste mensen iedere keer vertrokken. Gingen ze hun mensen beter betalen, met ze praten, ze aandelen geven? Niks van dat alles. Naast hun ICT-tak zetten ze een opleidingstak op die enorm succesvol werd. Ze maakten van de weglopers hun kracht. Omdenken in optima forma.

Het afwasprobleem van Chris

Om te onderstrepen dat ons brein in de ‘oplosreflex’ schiet spelen Daniël en zijn Omdenken-collega Chris een herkenbare kantoorsituatie na. Medewerker Chris heeft een groot probleem: de afwas wordt niet gedaan. Hij besluit dit aan te kaarten bij zijn manager. Die delegeert het door naar de zaal, waar meer dan zeventig managementondersteuners direct oplossingen roepen.

Lastige collega? Fijn voor je!

Heb jij een lastige collega? Gefeliciteerd! Althans, dat zegt hoogleraar neuropsychologie Erik Scherder. Volgens de hoogleraar is ons brein gebaat bij het oplossen van problemen, het is fantastische training voor je hersenen. Wel een kanttekening: levert het je chronische stress op, dan is het wel slecht voor je. Dus een collega mag een beetje lastig zijn, maar niet té.

Chris moet het lekker laten, de mokken vervangen door papieren bekers, een schoonmaker inhuren. Zo vliegen de oplossingen minutenlang door de zaal. Als de opties uitgeput zijn vraagt Daniël aan één van de aanwezigen een eerder uitgedeelde envelop te openen. De inhoud? Een vel papier met daarop alle oplossingen die vanuit de zaal geroepen werden.

Oftewel, we zijn gewend in oplossingen te denken. Is dat altijd nuttig? Zeker niet. Het probleem van Chris blijkt namelijk beperkt tot twee rondslingerende koffiekopjes per dag. Eigenlijk is het probleem helemaal geen probleem. Het gaat dus niet alleen om omdenken, maar ook om het kennen van de feiten. Want een probleem is nog geen feit.

Vastdenken, het tegenovergestelde van omdenken

Het gevaar van direct denken in oplossingen is dat dit het probleem verergert. In omdenktermen heet dat vastdenken. In de simpelste vorm is vastdenken wrijven in een vlek, maar vastdenken kan veel grotere gevolgen hebben. Stel, er wordt meer werk op je bureau gedumpt dan je af krijgt. De reflex is langer doorwerken of werk mee naar huis te nemen. Je collega’s denken: “zo, die is productief” en geven je nog meer werk. Je hebt in een vlek zitten wrijven en waar die vlek eerst ‘stress’ heette wordt het door wrijven misschien wel een burn-out.

Geen blij ei

Gaan de mensen van Omdenken dan de hele dag als ‘blije eieren’ door het leven, zoals Daniël het zelf noemt? Absoluut niet. Sterker nog, de meeste problemen zijn er om opgelost te worden. Als het dak lek is, sta je niet te juichen in de kamer omdat je bank verzuipt en je er over twee weken champignons in kunt verbouwen. Omdenken helpt je vooral als je probleem geen probleem is, maar een voldongen feit. In zo’n geval is ‘ja, en’ zeggen een betere optie dan ‘ja, maar’ of ‘nee’.

‘Ja, en’ zeggen: een flinke uitdaging

Dat ‘ja, en’ zeggen lastig is bewijst de afsluitende oefening van de Omdenkers. Een aantal mensen uit het publiek krijgt een spervuur van vragen op zich af en mag alleen met ‘ja’ antwoorden. Het maakt niet uit hoe gek de vraag is. Pas bij de zesde managementondersteuner die de microfoon onder haar neus krijgt, komt er geen ‘nee’ of ‘ja, maar’ als antwoord terug.

In vier stappen naar omdenken

Als het al lastig is om op ongevaarlijke vragen als ‘heb je een hond?’ alleen maar ja te antwoorden, hoe doe je dit dan in je dagelijkse werk? Vier tips voor omdenken in de praktijk:

  1. Vraag je af of je probleem op te lossen is, of dat je met een feit te maken heeft. In het eerste geval los je het op, in het tweede geval kun je het beter omdenken.
  2. Als je probleem een feit is, probeer er op een andere manier tegenaan te kijken. Lukt dat niet? Vraag een collega, partner, vriendin of sportmaatje om hulp.
  3. Ga niet vastdenken! Wat je ook doet, wrijven in een vlek is nooit een goed idee.
  4. Is je probleem echt een probleem, achterhaal eerst de feiten voordat je oplossing bedenkt.

Om er een praktisch voorbeeld aan te koppelen, je hebt een lastige baas: PROBLEEM! Of niet? Tenzij jij je manager kunt ontslaan of morgen een andere baan hebt is dit probleem meer een feit, dan een probleem. Veel werknemers met een lastige baas gaan zich verzetten of zich juist terugtrekken. Niet doen, zo wordt jullie relatie alleen maar schever en zit je in die vlek te wrijven.

Neem eens de tijd om echt te onderzoeken waar het probleem nu zit. Misschien ben jij wel de stoorzender of sluiten jullie communicatiestijlen niet op elkaar aan. Is dat het niet en is je baas echt een eikel? Dan zit er weinig anders op dan het om te denken. In zijn boek The Mind Gym heeft Octavius Black de oplossing. Bel een headhunter en vertel ze hoe geweldig je baas wel niet is. Binnen de kortste keren is je manager weggekaapt door concurrent, probleem opgelost!

Workshop Creatief en oplossingsgericht denken

Als managementassistent word je geacht van alle markten thuis te zijn. Je bent een kameleon. Er wordt geregeld een beroep gedaan op je creativiteit en je probleemoplossend vermogen. Hoe zorg je dat je dit als uitdaging ziet in plaats van als last? Hoe zorg je ervoor dat je je brein traint om in die complexe, vaak stressvolle omgeving toch gemakkelijk en effectief te schakelen tussen ‘logica’ en ‘creativiteit, tussen standaardprocessen en verrassende creatieve werkvormen en oplossingen?
Trainer Stefanie Couwenberg laat je in deze workshop kennismaken met werkvormen en methodieken om jezelf en je collega’s écht in beweging te krijgen. Ontdek jouw werkplezier en draai je hand niet meer om voor ‘onmogelijke’ vragen of verzoeken!

>> Schrijf je in voor deze workshop die plaatsvindt op de Management Support Workshopdagen op 9 of 10 april in Utrecht (11 april zit al vol, dus wacht niet te lang!).

Reageer op dit artikel