nieuws

Ben jij té hulpvaardig? Praktische tips

Persoonlijke ontwikkeling

Ben jij zo’n uitstekende teamplayer? Zo’n sociale collega XXL? Iemand die elke keer voor een andere collega klaar staat? Dat zou je de kop kunnen kosten of je in ieder geval erg moe kunnen maken. Je kunt daar slimmer mee omgaan en tegelijkertijd een fijne collega blijven.

Ben jij té hulpvaardig? Praktische tips

Ken je hem nog, dat spotje van Sjors van Cup-a-soup? Hij stond altijd klaar voor zijn collega’s en riep op het laatst: “Nú! Even! Niet!” Tja, je collega helpen is natuurlijk fijn. Mij geeft het energie en ik vind het leuk om te doen. Zeker als je collega zich echt geholpen voelt en je het positieve effect ziet van je hulp. Maar… de andere kant van de medaille is dat het altijd klaar staan voor iemand je enorm kan uitputten. Het kan ook je eigen werk onder druk zetten en dat is natuurlijk het laatste waar je op zit te wachten.

Onderzoek naar collegialiteit

Lanaj is onderzoeker aan de Universiteit van Florida. Zij deed onderzoek naar het concept van collegialiteit onder een grote groep professionals. Wat bleek:

  • Helpen van collega’s brengt je in een positieve flow
  • Het blokkeert wel de voortgang in je eigen taken
  • In het begin van het helpen is er geen probleem
  • Bij meer dan 2 hulpvragen treedt het effect van uitputting op

De effecten bij meer dan 2 hulpvragen waren: minder daadkracht, slechtere focus en vermindering van doorzettingsvermogen. Dat negatieve effect hield zelfs langere tijd aan. Op de lange termijn waren de negatieve effecten sterker dan het waarderende en positieve gevoel die je bij het begin van je helpende hand had.

Mijn conclusie? Altijd voor iemand klaar staan is slecht voor je gezondheid, maar ook slecht voor je professionaliteit. Je hebt er vooral jezelf mee.

Ben jij te collegiaal?

Ik vraag het vaak aan mensen: Wat kenmerkt jou als professional? Collegiale professionals geven dan aan dat ze ‘altijd klaar staan voor een ander’: ze zijn een sociale collega XXL. Collegialiteit is een waarde die voor hen zeer belangrijk is. De kans dat je daar een prijs voor betaalt is echter reëel aanwezig. Het kost je energie en het kan leiden tot burn-out en overspannenheid. Ben jij zo’n sociale collega XXL? Realiseer je dan dat je wellicht té collegiaal bent!

Een nieuw beeld van collegialiteit

Het is noodzakelijk om voor jezelf een nieuw beeld te schetsen wat collegialiteit nu precies voor jou inhoudt. Laat je hersenen eens andere gedachten vormen over wat het concept van collegialiteit betekent. Gun jezelf dit nieuwe beeld om te voorkomen dat je over de flos raakt. En… het is natuurlijk niet de bedoeling om on-collegiaal te worden. Want dat helpen van een ander zit natuurlijk wel gewoon in je DNA.

Tips voor de collegiale helper

  1. Kleine vragen zijn oké. Het zijn vragen die je direct kunt beantwoorden. Vraag jezelf wel af of deze persoon de vraag al vaker aan je gesteld heeft. In dat geval kun je als antwoord geven bijvoorbeeld: ‘Volgens mij weet je dat zelf’. Of: ‘Ik denk dat je dat zelf wel kunt’
  2. Beantwoord maximaal 1 tot 2 grote vragen per dag. Dat zijn vragen waar je even voor moet gaan zitten om na te denken of te bespreken. Dan blijft collegialiteit leuk. Alles wat daarboven op komt is te veel en gaat ten koste van jezelf. Verkoop dus ‘nee’ als je collegiale limiet op is. Dat doe je bijvoorbeeld door het volgende zinnetje uit te spreken: “Ik kan er vandaag niet meer naar kijken.”
  3. Kies ervoor om niet direct te helpen, maar doe dit bijvoorbeeld aan het einde van de dag. Bepaal dus zelf het moment. En wie weet heeft het probleem of de vraag zich aan het einde van de dag al opgelost. Dat is natuurlijk helemaal mooi! Wist je overigens dat veel burn-out ontstaat omdat professionals het idee hebben dat ze geen invloed kunnen uitoefenen op het werk? Oefen invloed uit door zelf het tijdstip te bepalen.

De 25 handigste zinnetjes om assertief te zijn

Ben jij iemand die zelf veel om hulp vraagt?

Je loopt tegen een probleem aan en je hebt even hulp van een collega nodig. Begrijpelijk hoor! Maar wat kun jij als doen als hulpvrager om jouw collegialiteit in balans te houden? Ik heb een paar ideeën voor je:

Even wachten

Ren niet meteen naar je collega, maar vraag je eerst af of je jezelf niet kunt helpen. Je zou je vraag eens kunnen googelen, kunnen zoeken op je eigen intranet, of misschien zelf net even wat langer nadenken. Wellicht ben je verbaasd door het resultaat wat dit oplevert.

Fijn als je even ‘dank je wel’ zegt

Als je er dan toch niet uitkomt kun je het natuurlijk aan je collega vragen. Het is aan hem/haar om op je verzoek in te gaan. Wellicht heeft hij/zij nu even geen tijd voor je omdat er altijd ook eigen werkzaamheden zijn. Als je hulp krijgt vergeet dan niet om je collega expliciet te bedanken, spreek je waardering uit en onderbouw kort op welke wijze de hulp van je collega heeft bijgedragen aan de oplossing van jouw probleem. Dit wordt vaker vergeten dan je denkt.

Auteur: Henk Veenhuysen | Ikovertrefme.nl

Zeg jij misschien te vaak ja en sla je daardoor door in je hulpvaardigheid? In haar training Effectief assertief leert Angela Wijers je onder meer hoe je op een ontspannen manier nee kunt zeggen.

Reageer op dit artikel