vraag & antwoord

Piramideschrijven: zo bereik je je doel

Taal en communiceren

Herken je dit: je leest een brief en scant de tekst totdat je in de derde alinea vindt wat je weten wilt. Met een licht gevoel van irritatie leg je hem weg. ‘Zeg dat dan meteen,’ denk je nog. Gelukkig ben je geduldig en geef je niet snel op. Had je dat wel gedaan dan […]

Herken je dit: je leest een brief en scant de tekst totdat je in de derde alinea vindt wat je weten wilt. Met een licht gevoel van irritatie leg je hem weg. ‘Zeg dat dan meteen,’ denk je nog.

Gelukkig ben je geduldig en geef je niet snel op. Had je dat wel gedaan dan had je niet geweten dat deze brief de informatie bevat die jij nodig hebt. Maar de meeste lezers nemen die moeite niet. Die leggen zo’n brief op het stapeltje ‘ooit’. En dat wordt dan vanzelf ‘nooit’. Zonde! Voor jou en voor de briefschrijver. Hierdoor weten jullie niet wat je elkaar te bieden hebt.

Piramideschrijven

Gooi het roer om en ga piramideschrijven! Dan volg je de vragenstroom in het hoofd van de lezer: als ik hem dit vertel, wat is dan de vraag die in zijn hoofd opkomt? En welke vraag roept dat dan bij hem op? En daarna? En dan? Zo kom je vanzelf bij het eind van de tekst. Zonder dat je de lezer onderweg verliest. Want steeds geef je hem dat waarnaar hij verlangt. Hij blij, jij blij!

Piramideschrijven is een kwestie van andersom denken: je niet afvragen ‘wat wil ik zeggen?’ maar ‘wat wil mijn lezer weten?’ En nu vraag jij je natuurlijk af: ‘maar hoe doe ik dat dan? Je hoort er alles over tijdens de workshop Piramideschrijven tijdens de Workshopdagen op 21, 22, 23 april. Hier volgt alvast een kleine oefening.

Voorbeeld

Een bibliotheek wil de klanten informeren dat er een nieuw scansysteem komt om beter fraude tegen te gaan en om sneller de uitgeleende boeken te registreren. Bovendien is dit nieuwe systeem gekoppeld aan het interne systeem zodat de medewerkers efficiënter kunnen werken. Het systeem heeft veel voordelen, maar ook een nadeel. Het is namelijk erg kostbaar en dus gaat het lenerstarief omhoog.

Aan jou de taak om een informatieve brief te schrijven aan jullie abonnees. Traditioneel ziet je brief er waarschijnlijk zo uit:

1. U bent lid van onze bibliotheek en gewend aan ons scanapparaat.
2. De laatste jaren krijgt de bieb steeds meer verschillende functies in de buurt.
3. Dit houdt in dat onze medewerkers allerlei verschillende taken krijgen.
4. De bieb wil graag mee ontwikkelen met de veranderingen in de maatschappij.
5. Tegelijkertijd heeft de bieb te maken met teruglopende subsidie.
6. Om toch alles te kunnen doen wat u van uw bibliotheek mag verwachten hebben we een nieuw scansysteem aangeschaft.
7. Dit systeem heeft veel voordelen voor u en ons: …
8. Voor u betekent dit dat u moet wennen aan een andere manier van scannen.
9. Bovendien moeten we het lenerstarief verhogen.

Wat denk je? Neemt elke lezer de moeite om deze brief uit te lezen? En misschien nog belangrijker: hoe voelt de lezer zich aan het eind als hij hem uitleest? De kans is groot dat hij zich helemaal niet serieus genomen voelt. Hij heeft immers allemaal informatie over zich heen laten komen waarin hij helemaal niet is geïnteresseerd.

Met de piramidestructuur voorkom je dit effect. Probeer het eens: in welke volgorde zet je deze zinnen zodat je de vragenstroom van de lezer volgt? Je hoeft overigens niet alles te gebruiken.

Mijn volgorde is: … … … … …

Piramidestructuur is:
6. We hebben een nieuw scansysteem.
8. en 9. Wat betekent dit voor mij?
2. Waarom is dit systeem nodig?

Je kunt ervan op aan dat deze brief in de piramidestructuur door veel meer lezers helemaal wordt gelezen. En hoewel men waarschijnlijk niet overtuigd is van het belang van de aanschaf van het systeem en niet blij is met de extra kosten, is men wel op de hoogte ervan. En dat is precies wat je wilde bereiken met deze brief.

Lees ook

Digi-taal: schrijven voor de digitale lezer
Spreektaal tijdens het schrijven

Verdieping

Piramideschrijven [workshop]
Creatief zakelijk schrijven [training]

Reageer op dit artikel