nieuws

Superdruk, maar zit vakantie er niet in? Zo pak je toch je rust

Plannen en organiseren

Superdruk, maar zit vakantie er niet in? Zo pak je toch je rust

Als het werk je te veel wordt, kan een vakantie jouw brein de rust geven die het nodig heeft. Maar wat als vakantie geen optie is? Breinspecialist Frans Duijts legt uit hoe je dan toch rust kunt creëren om de grip op je werk terug te krijgen.

Het beste advies voor mensen die tegen een burn-out aanlopen? “Zorg dat je grenzen gaat stellen”, zegt trainer en breinspecialist Frans Duijts. “Mensen die bijna overspannen zijn, hebben vaak het gevoel: ik moet dit nu doen. Daar zitten twee misvattingen in. Het is namelijk niet zo dat jij alles moet doen. Je kunt ook meer werkzaamheden aan collega’s overlaten. Een collega kan het werk misschien niet zo goed als jij. Maar je kunt niet alles zelf doen. Dit betekent dat je werkzaamheden uit handen moet geven, ook als dat betekent dat het daardoor minder perfect gebeurt.” De tweede misvatting is dat alles nú moet gebeuren, terwijl er ook best werkzaamheden zijn die even kunnen blijven liggen.

Frans vertelt dat het belangrijk is om het gevoel van controle terug te krijgen. “Het is geen probleem om het ontzettend druk te hebben, als je tegelijkertijd weet dat je het aankunt. Diezelfde hoeveelheid werk wordt wel een probleem als je het gevoel hebt dat het je niet meer lukt.”

Je kunt dit gevoel van controle weer terugkrijgen door prioriteiten te stellen. “Maak allereerst een lijst met alle taken die nog voltooid moeten worden”, zegt Frans. “Breng vervolgens een scheiding aan tussen werkzaamheden die optioneel en essentieel zijn. Daarbij is het goed om te beseffen dat niet alles evenveel prioriteit heeft. Stel er gebeurt een ongeluk en je zoon moet meteen naar het ziekenhuis worden gebracht. Terwijl je in de auto zit, gaat ook het lampje branden dat aangeeft dat de olie ververst moet worden. Natuurlijk is het belangrijk om de olie te verversen, maar toch rijd je door, omdat je kind naar het ziekenhuis brengen op dat moment een hogere prioriteit heeft.”

Taak opknippen

De tweede stap is om een apart blaadje te pakken waar je drie taken opschrijft die je deze week kúnt doen. “Zorg dat dit werkzaamheden zijn van maximaal 20 minuten”, zegt Frans. “Ik heb weleens iemand begeleid die had opgeschreven: rapport afmaken. Dit ging om een rapport van meer dan 250 pagina’s. Zo’n grote klus geeft je geen rust in je hoofd. Je kunt deze taak beter opknippen en je voornemen om deze week bijvoorbeeld een hoofdstuk te schrijven.”

De derde stap is om die lange to-dolijst weg te leggen en alleen aan de slag te gaan met de drie taken die op de korte to-dolijst staan. “Uit het oog is uit het hart”, legt Frans uit. “Het geeft rust om die lange lijst niet meer te zien. Zorg er eerst voor dat je de taken van de korte lijst afrondt. Pas daarna selecteer je weer drie nieuwe taken van maximaal 20 minuten van je lange lijst. Zo krijg je het gevoel van controle weer terug.”

Pauze nemen

In dit hele proces is het van essentieel belang om af en toe pauze te nemen. “De meest productieve mensen zijn vaak ook de mensen die het meest pauzeren”, zegt Frans. “Dat is logisch, want het brein heeft even de tijd nodig om alle informatie te verwerken. Andersom klopt deze stelling overigens niet altijd. De medewerkers die het meest pauzeren, zijn niet altijd het meest productief.”

Opleidingsgids 2020

Opleidingsgids 2020

Het belang van pauzeren heeft alles te maken met de werking van het brein. Het brein kan namelijk reflecterend en archiverend werken. “Het reflecterende brein heb je nodig om je goed te concentreren”, legt Frans uit. “Het archiverende brein slaat alle gegevens op in je geheugen. Het vervelende is dat deze functies niet tegelijk werken. Dus als je jouw brein overlaadt met informatie, ben je continu met het reflecterende brein bezig. Door even pauze te nemen, geef je het archiverende brein de kans om alles te verwerken. Je zult merken dat je daardoor productiever wordt.”

Frans zegt dat het dan wel belangrijk is om tijdens de pauze ook echt pauze te nemen. “Soms zie je dat mensen tijdens de pauze allerlei dingen gaan opzoeken op hun telefoon. Daardoor zijn ze weer met hun reflecterende brein bezig en komen ze in hun hoofd niet tot rust. Dus zorg ervoor dat je iets doet waardoor je brein even ontspant.”

Irritante collega’s

Tot slot zegt Frans dat het belangrijk is om te achterhalen wat de oorzaak van alle stress is. In de praktijk ziet hij regelmatig dat het sociale contact met anderen het probleem is. De communicatie met de manager loopt bijvoorbeeld niet lekker of het botert niet met een collega. Of iemand stoort zich continu aan bepaalde klanten.

“Dat soort irritaties kosten veel energie”, zegt Frans. “Elke ochtend denk je: moet ik nu alweer naar die mensen toe. Mensen die tegen een burn-out aanzitten, hebben bovendien het gevoel dat ze niet weg kunnen blijven. Ze denken dat ze onmisbaar zijn. Het is goed om je te realiseren dat dat niet waar is. Je mag voor jezelf kiezen. Ga bijvoorbeeld op een andere afdeling werken of kies voor een andere baan. Zo kun je weer werken met mensen waar je wel een klik mee hebt.”

Meer over burn-outs

Mensen die tegen een burn-out aan zitten, denderen maar door. Ze gaan continu over hun eigen grenzen heen en zijn het overzicht kwijt. Zo krijg je de grip op je werk weer terug.

Mensen die gevoelig zijn voor een burn-out hebben vaak krachtige karaktereigenschappen, zoals doorzettingsvermogen en verantwoordelijkheidsgevoel. Zo zet je jouw sterke eigenschappen in zonder dat je eraan onderdoor gaat.

Slim gebruikmaken van je brein? Op de workshopdag POWER Brein krijg je maar liefst vier workshops van onder anderen Frans Duijts.

Reageer op dit artikel