nieuws

De kunst van het meebewegen: goed omgaan met ongeschreven kantoorregels

Professionele ontwikkeling

De kunst van het meebewegen: goed omgaan met ongeschreven kantoorregels

Jouw collega die precies hetzelfde werk doet verdient 300 euro per maand meer. Je werkt voor een baas die het ene zegt en het andere doet. Jij bent degene met de beste papieren maar die ander krijgt promotie. Herkenbaar? Heel Nederland lijkt te worstelen met carrièreplanning. Waarom loopt het niet zo zoals wij op school hebben geleerd of zoals in de managementboekjes staat? Dat leggen de auteurs van ‘De kunst van het meebewegen’ je uit.

De verklaring is even simpel als ontluisterend: wat wij geleerd krijgen is theorie. De praktijk is toch echt een heel andere wereld. Werkvloeren worden vaak voorgesteld als grote op effectiviteit gerichte machines, die bestaan uit logische verbanden van rationeel denkende mensen die ook rationeel handelen met bijpassende rationele regels. We weten allemaal: de wereld steekt anders in elkaar. En een cursus ‘effectief vergaderen’ of ‘leiderschap zonder strepen’ verandert daar weinig aan.

Wij hebben ontdekt dat er op de werkvloer heel veel ongeschreven wetten en regels zijn waar je je aan moet houden om verder te komen. Die noemen we in ons boek: kantoorregels. Die regels krijg je zelden of nooit van iemand te horen. Waarom niet? Veel van die regels zijn onbewust, emotioneel. Terwijl we onszelf graag zien als bewuste, weldenkende, rationele wezens zoals we kennen uit de theorie. In ons boek hebben we zo’n tweehonderd van die regels uitgelicht. Hieronder enkele voorbeelden.

Let op de laatste indruk die je maakt

Mensen hebben binnen één milliseconde een mening over je. We zijn daar allemaal van doordrongen en op de eerste dag in de kantoortuin kleden we ons (na uren voor de kast gestaan te hebben) supernetjes. Vergeet dit. Die milliseconde verloopt echt niet voorspoediger als jij enorm je best doet. Let liever op je láátste indruk. Uit onderzoek blijkt dat onze herinnering vooral selecteert op intense momenten en de laatste momenten van contact. Die worden onthouden. Daarom: niks eerste indruk, laatste indruk! Zorg in een laatste contact dat het werk dat je aflevert altijd impeccable is, lever altijd nét iets meer dan gevraagd, doe het met een gemeende, vriendelijke lach en zorg dan ook (subtiel) dat dit opvalt.

Denk vanuit de ander

Praat over wat de ander wil, niet wat jij wil

Als wij iets van anderen gedaan willen krijgen, dan zijn we gewend om vooral te praten over wat wij zelf willen. We weiden uit over hoe we de zaken het liefst zien, denken de ander mooie inzichten te geven en zijn ook trots op de bijdrage die we aan het gemeenschappelijk debat kunnen geven. We zijn dan eigenlijk alleen bezig met zenden. Als je op de kantoorvloer écht iets gedaan wilt krijgen: probeer uit te zoeken waar de ander het graag over wil hebben en luister geanimeerd. Dus: praat over wat de ander wil, niet wat jij wilt. Je zult er versteld van staan wat je voor jezelf kunt bereiken als je een voor jou minder voor de hand liggend onderwerp aansnijdt.

De vorm doet vaak meer dan de inhoud

Negen van de tien keer gaat het niet precies om wát je zegt, maar om hóé je het zegt. Gaat het niet om de inhoud van je rapport, maar om hoe de kaft eruitziet. Gaat het niet over de juistheid van jouw conclusie, maar of je de juiste procedure hebt gevolgd of aan wie je het als eerste hebt laten lezen. Anders gezegd: vorm staat soms gelijk aan inhoud. Vanwege de steeds ingewikkeldere materie, vanwege de steeds grotere drang naar controle (wat is gemakkelijk te controleren? Juist, de vorm!) neemt vorm een steeds belangrijkere rol in op de werkvloer. Vergeet bij jouw geniale inhoud niet de vorm. Een mooie vorm doet wonderen voor je.

Spreek een autoritaire manager niet publiekelijk tegen

Weet wanneer je iets beter weet dan de mensen in de hogere echelons van de organisatie. Soms heeft aankaarten zin, maar vaker helemaal niet. Als je meer kennis over iets hebt en jouw chef beweert onzin? Laat het dan zeker voorlopig varen. Ga er vooral niet tegenin waar anderen bij zijn. Spreek een autoritaire chef nooit in het openbaar tegen, hij heeft een olifantengeheugen. En een autoritaire chef zal jouw poging tot ‘onderuithalen’ nog heel lang onthouden en daar waar en wanneer het kan er de rekening van presenteren. Uiteraard heel kinderachtig allemaal, maar een werkvloer is niet heel veel anders dan een schoolplein.

Laat zien als je blij of boos bent

In ons werkende leven leren we vooral ons aan te passen aan de middelmaat. ‘Doe maar gewoon, dat is al gek genoeg’ is de norm in de kantoortuin. Daarom zijn we zelden heel uitbundig. Als we blij zijn, laten we dat niet snel merken. Een ander zou er maar eens iets van kunnen vinden. Hetzelfde geldt voor boosheid. We zetten vaak een demper op onze emoties. Dat is oké als het gaat om emoties als afgunst of angst, maar als je blij bent of boos bent, laat dat zien. Dat zijn ‘actieve’ emoties zoals dat heet. Leer je actieve emoties goed te uiten, dat werkt aanstekelijk. Mensen zijn geneigd jou daarin te volgen en ook andere dingen van jou aan te nemen. Een angstig haasje zal weinig volgers krijgen.

Andere aanpak

In elke fase van je leven, in elke rol kun je iets aan onze kantoorregels hebben. Er is altijd wel een kantoorregel die een situatie verklaart en misschien zelfs steun kan geven.

Aan de uitgebluste medewerker, de ambitieuze young professional, maar ook de cynische uitgerangeerde medewerker. We hebben een boek geschreven dat de vragen beantwoordt die er écht toe doen. We hebben vast niet alle regels opgeschreven, maar we hebben zeker flink wat handvatten op een rijtje gezet. Als het even tegenzit, kan je gemakkelijk even in ons boekje zoeken naar methoden hoe je het ook anders kan aanpakken. En soms is het gewoon even slikken en meebewegen.

Meer lezen over dit onderwerp:

Gerda Bos

Leer meeveranderen en regie houden

Meebewegen geeft je een gevoel van regie, weerstand niet. Wil jij ook een gevoel van regie? In de training ‘Meeveranderen en regie houden’ ervaar hoe je grip houdt, kritisch mag blijven en door anderen serieus wordt genomen tijdens de verandering. Psycholoog en trainer Gerda Bos leert je in deze training onder meer om oplossingsgericht te denken, op jezelf te vertrouwen en manieren om anders naar de situatie te kijken. Word je bewust van wat je al in je rugzak hebt en ervaar het verschil!

Reageer op dit artikel