vraag & antwoord

Taalergernissen: kun je ‘ik besef me’ zeggen? En is het nou ‘zij’ of ‘hun’?

Taal & Spelling

‘Ik besef me’ wordt inmiddels zo vaak gezegd, dat je het misschien niet eens meer raar vindt klinken. Toch zijn er heel wat taalgebruikers die er zich mateloos aan ergeren. Deze Spelling en Taal gaat over taalergernissen.

Taalergernissen: kun je ‘ik besef me’ zeggen? En is het nou ‘zij’ of ‘hun’?

Op mijn werk hadden we een discussie over de zin: Ik besef me dat het belangrijk is om foutloze mails te schrijven. Volgens mijn collega’s is ik besef me een domme fout. Ik wil ze wel geloven, maar durfde niet te vragen wat er dan niet goed aan is. Kun jij het me uitleggen?

Je collega’s hebben het bij het rechte eind. Het werkwoord beseffen is geen wederkerend werkwoord. Wat is dat, vraag je je misschien af. Wederkerende werkwoorden hebben een wederkerend voornaamwoord bij zich, zoals zich gedragen, zich vergissen en zich uiten. Deze werkwoorden zijn verplicht wederkerend. Dat betekent dat ze niet zonder het wederkerend voornaamwoord kunnen voorkomen en als dat wel kan, dan verandert de betekenis: ik realiseer, ik vergis en ik uit kunnen niet.

Er zijn ook werkwoorden die soms met en soms zonder een wederkerend voornaamwoord voorkomen. Die noemen we toevallig wederkerend. Een paar voorbeelden: (zich) wassen en zich scheren.

Beseffen en irriteren worden onterecht vaak als wederkerende werkwoorden gezien. Maar dat zijn ze niet. Waarschijnlijk worden deze werkwoorden verward met zich realiseren en zich ergeren.

  • Ik besef dat ‘ik besef me’ fout is.
  • Ik realiseer me dat ‘ik besef me’ fout is.
  • Ik irriteer jou als ik ‘ik besef me’
  • Ik erger me als jij ‘ik besef me’

Tot slot … de mooiste lelijkste en irritantste zin met me verkeerd gebruikt, vond ik op de site van Hare Maristeit: Me vader heb ze ogen laten laseren.

Zij hebben of hun hebben?

Ik kan mezelf maar niet aanleren om zij hebben te zeggen. Automatisch floept hun hebben uit mijn mond. Als ik schrijf, dan gaat het meestal wel goed. Eigenlijk hoop ik dat het inmiddels goed Nederlands is. Is dat zo?

Ik heb slecht nieuws voor je. Hun hebben behoort nog steeds tot een van de grootste taalergernissen. Er zit dus niks anders op dan jezelf aan te leren zij hebben te zeggen in plaats van hun hebben. Misschien helpt het om de woorden – als je alleen bent – heel veel uit te spreken. Op den duur vind je hun hebben dan misschien net zo vreemd irritant als veel andere taalgebruikers. Succes!

Me fiets of mijn fiets?

Mijn puberdochters schrijven me fiets en me tas. Ik verbeter ze constant, maar het lijkt wel of ze het niet willen leren!

Me fiets, me tas, me auto … troost je, je bent niet de enige die zich ergert aan deze taalfout. Juist is mijn fiets, mijn tas en mijn auto. Vind je dat te formeel, dan mag je ook m’n fiets, m’n tas en m’n auto gebruiken.

Als je je pubers van dienst wil zijn, stop dan met verbeteren en uitleg geven. Je kunt het beste het goede herhalen. Als mijn zonen zeiden: Me fiets staat nog buiten, dan zei ik: Mijn fiets staat in de schuur. Met een subtiele nadruk op mijn. Natuurlijk werden ze dat ook zat, maar het resultaat is ernaar. Beiden zeggen het nu goed.

Meer over taalproblemen

Judith Winterkamp is trainer en  coach in zakelijke communicatie (schriftelijk en mondeling). Voor Management Support schreef zij eerder over spellingregels voor nieuwe woorden.

Heb je een (taal)vraag, mail dan naar: info@judithwinterkamp.nl. Elke maand selecteert Judith vragen die zij in de rubriek Taal & Spelling van Management Support beantwoordt.

Leer beter schrijven!

Reageer op dit artikel