checklist

Bijvoeglijke bijzin: beperkend of uitbreidend

Geen categorie

Een bijvoeglijke bijzin kan beperkend of uitbreidend zijn.

Een bijvoeglijke of betrekkelijke bijzin is een bijzin die hoort bij een zelfstandig naamwoord. In de vorige zin is het gecursiveerde gedeelte een bijvoeglijke bijzin. Het zegt iets over het zelfstandig naamwoord ‘bijzin’.

Een bijvoeglijke bijzin kan beperkend of uitbreidend zijn.

Een beperkende bijzin specificeert (beperkt) de betekenis van het zelfstandig naamwoord, en kan daarom niet weggelaten worden.

Een uitbreidende bijzin geeft extra informatie over het zelfstandig naamwoord, en kan weggelaten worden.

Als je de volgende zinnen hardop voorleest, hoor je het onderscheid tussen een beperkende en een uitbreidende bijzin goed:

beperkend:
Sinaasappels die nog niet helemaal oranje zijn, kun je beter niet eten.

uitbreidend:
Sinaasappels, die veel vitamine C bevatten, kunnen een verkoudheid voorkomen.

In de eerste zin is er geen korte rust voor de bijzin die nog niet helemaal oranje zijn. Ook krijgt de bijzin bijzondere nadruk.
Zoals je ziet kun je deze bijzin niet weglaten: het gaat puur om sinaasappels die nog niet helemaal oranje zijn.

In de tweede zin hoor je een korte rust voor de bijzin die veel vitamine C bevatten. Ook krijgt deze bijzin een lagere toon dan de hoofdzin.
Deze bijzin geeft extra informatie en kun je daarom weglaten.

Let op: vóór een beperkende bijzin zet je geen komma, vóór een uitbreidende bijzin wel.

De volgende twee voorbeeldzinnen maken duidelijk hoe belangrijk een komma kan zijn:

beperkend:
De jongens die te laat waren, moesten schoolblijven.

uitbreidend:
De jongens, die te laat waren, moesten schoolblijven.

In de eerste zin zijn er ook nog jongens die niet te laat waren. In de tweede zin zijn alle jongens te laat.

Bron: Schrijfwijzer van Jan Renkema

 

‘Duitsland is een van de landen die het meest tegen oorlog zijn/is’?
Waar staat de punt bij aanhalingstekens in een citaat?
Spelling: aan elkaar schrijven
Boek: Taalfouten in de praktijk
Training: Spelling en taaltips

Reageer op dit artikel