nieuws

Loop je tegen een burn-out aan? Zo krijg je de grip weer terug

Persoonlijke ontwikkeling

Loop je tegen een burn-out aan? Zo krijg je de grip weer terug

Mensen die tegen een burn-out aan zitten, denderen maar door. Ze gaan continu over hun eigen grenzen heen en zijn het overzicht kwijt. Hoe krijg je de grip op je werk weer terug? Werkplekcoach en professional organizer Karen Visser geeft advies.

Karen kan zich goed voorstellen dat mensen met een ondersteunende functie gevoelig zijn voor een burn-out. “Ondersteuners zijn vaak gericht op anderen”, zegt ze. “Dat past bij hun functie. Ze zijn gewend om de productiviteit van anderen te vergroten. Daarin lopen ze al snel zichzelf voorbij.” Hoe kan het ook anders?

Werken aan jezelf begint met onderzoeken wat jouw eigen overtuigingen zijn. “Mensen hebben vaak sterke overtuigingen over hoe het werk zou moeten”, legt Karen uit. Dat zijn gedachten als ‘een goede secretaresse zegt nooit nee’, ‘als ik even niets te doen heb, moet ik die ruimte vullen met nuttige taken’ of ‘ik moet alles zelf kunnen oplossen’.

“Het is goed om bij jezelf na te gaan wat jouw overtuigingen zijn”, zegt Karen. “Hoe sta je in je werk? Ga vervolgens na of die overtuigingen kloppen. Is het inderdaad zo dat je als goede secretaresse nooit nee mag zeggen? Mogen ze dus alles van jou vragen? Of zitten daar ook grenzen aan? Bij het werken aan je overtuigingen is het goed om te praten met mensen die geen moeite hebben met de dingen waar jij tegenaan loopt. Zij kunnen jou een spiegel voorhouden. Hoe komt het dat zij geen moeite hebben om nee te zeggen of om hulp te vragen? En hoe pakken zij dat aan?”

Ontdek en bewaak je grenzen

“Bij mensen die bijna tegen een burn-out aan zitten is bovendien vaak hun inwendige thermometer stuk”, zegt Karen. “Ze weten niet meer waar hun grenzen liggen en al helemaal niet hoe zij deze moeten bewaken. Daarom is het belangrijk dat ze eerst hun grenzen weer leren kennen.”

Karen legt uit dat je daarvoor op signalen moet letten. Krijg je hartkloppingen? Merk je dat je aan het eind van de dag loopt te snauwen tegen de kinderen? Heb je de hele dag niets gegeten? Of prop je jezelf juist vol? Dat zijn allemaal signalen die erop wijzen dat het je te veel is geworden. “Het is belangrijk om na te gaan wanneer je dat overkomt”, zegt Karen. “Dat zijn dus de momenten dat je even pauze moet nemen en rustig op adem moet komen. Wacht daar niet mee tot je die hartkloppingen al hebt. Kies een aantal momenten op de dag waarop je letterlijk even stilstaat en luistert: hoe gaat het met mij?”

Karen zegt dat het bovendien belangrijk is om te leren om op een gezonde manier met stress en drukte om te gaan. “Er is altijd een botsing tussen werklast en beschikbare tijd”, zegt Karen. “Ik heb nog nooit iemand gehoord die aan het eind van de dag een lege inbox en een takenlijst heeft en overal klaar mee is. Er is altijd meer werk dan dat er uren in een dag zitten. Je moet er dus zelf een streep onder zetten. Je moet kunnen denken: ik ben klaar voor vandaag.”

Verwachtingsmanagement

Dit betekent dat je niet overal ja op kunt zeggen. Je moet kiezen waar je tijd en energie naartoe gaat. Karen: “Misschien zijn er tien mensen in jouw organisatie die jouw hulp nodig hebben, maar kun je er slechts vier helpen. Wees daar realistisch in. En manage de verwachtingen van die andere zes, of leg de verantwoordelijkheid terug waar deze hoort, als dat kan.”

Als voorbeeld noemt Karen verzoeken van mensen die willen weten waar iets ligt. “Je kunt opstaan en de gevraagde spullen voor je collega pakken. Maar misschien ben je tot de conclusie gekomen dat je daar geen tijd meer voor hebt. Je kunt dan beter uitleggen waar iets ligt, zodat je collega het de volgende keer zelf kan pakken.

“Dat gaat tegen je eigen natuur in. Je hebt namelijk de neiging om op te staan, zodat je jouw collega meteen goed helpt. Door alleen een uitleg te geven leg je de verantwoordelijkheid terug bij de persoon die iets van jou vraagt. Dat is een goede investering, want de volgende keer weet die collega de spullen zelf te liggen en vraagt hij het niet meer aan jou.”

Karen legt bovendien uit dat het goed is om even rust te nemen, zodat je betere keuzes kunt maken. Een Chinees spreekwoord luidt: ‘Als ik het erg druk heb, ga ik even rustig zitten.’ “Dat klinkt tegendraads”, zegt ze. “Je hebt namelijk de neiging om als een gek aan de slag te gaan. Dat is soms juist de fout. Door even rust te nemen, kun je met afstand naar je werk kijken. Je kunt even gaan zitten om beter door te vragen wat jouw collega bij een opdracht precies van je verwacht. Wanneer moet het klaar zijn? Wat vindt hij belangrijk? Elke minuut die je daarin investeert, verdien je later in veelvoud terug.”

Budgetteren met je tijd

“En het is belangrijk om te gaan budgetteren met je tijd en energie”, zegt Karen. “Het is te vergelijken met het uitgeven van geld. Als je gewend bent om elke dag naar de Starbucks te gaan, houd je minder geld over voor andere dingen. Je hebt dan misschien het gevoel van: waar gaat al het geld toch naartoe? Een kasboek kan je daar inzicht in geven. Zo is het ook met je werk. Je kunt het de hele dag druk hebben en toch niet toekomen aan het werk dat prioriteit heeft. Daarom is het goed om eens kritisch te kijken waar al die tijd en energie naartoe gaat, zodat je patronen gaat herkennen en andere keuzes kunt maken.”

Opleidingsgids 2020

Opleidingsgids 2020

Voor het krijgen van meer inzicht raadt Karen de app Toggl aan. “Het mooie van de Toggl-app is dat het een stopwatch is waarmee je snel en eenvoudig inzicht krijgt in de tijd die je met een klus bezig bent. Misschien heb je bijvoorbeeld het gevoel dat je veel tijd kwijt bent met vragen van de afdeling. Telkens als er een vraag binnenkomt, druk je op Start. Als de vraag is opgelost druk je op Stop. Je bent met het bijhouden dus niet veel tijd kwijt. Aan het eind van de week weet je precies hoeveel tijd een klus heeft gekost.”

De informatie uit de app zorgt er bovendien voor dat het gesprek over de werklast gemakkelijker wordt. Je kunt hiermee laten zien hoeveel tijd een klus kost. Karen: “In een gesprek over je werklast zullen er altijd wel collega’s zijn die zeggen: dat zal wel meevallen, zo veel werk is dat ook weer niet. Maar meten is weten. Met de app kun je exact laten zien hoeveel tijd je ermee kwijt bent. Dat maakt het gesprek gemakkelijker.”

Stok achter de deur

“Zorg dat je een buddy hebt”, zegt Karen tot slot. “Je gedrag veranderen is te vergelijken met het voornemen om elke week naar de sportschool te gaan. Dat lukt je misschien niet als je het zelf moet doen. Maar als je met iemand afspreekt om elke week naar de sportschool te gaan, lukt het waarschijnlijk wel.”

Op het werk gaat dat exact hetzelfde. “Je neemt je bijvoorbeeld voor om elke dag een half uur pauze te nemen”, zegt Karen. “Het scheelt dan als iemand je ophaalt om samen te pauzeren. Of misschien heb je je voorgenomen om vaker nee te zeggen. Dat gaat even goed. Vervolgens neem je toch weer te veel hooi op je vork. Het is dan fijn als je jouw voornemen met een collega gedeeld hebt. Zij kan zeggen: je doet het weer. Dit geeft je de stok achter de deur om niet meer in het oude gedrag te vervallen.”

Lees ook:

Mensen die gevoelig zijn voor een burn-out hebben vaak krachtige karaktereigenschappen, zoals doorzettingsvermogen en verantwoordelijkheidsgevoel. Hoe zet je deze eigenschappen in zonder dat je eraan onderdoor gaat?

Wat zijn de verschillen met overspannenheid? Hoe herken je de signalen? Wat kun je doen om het te voorkomen en hoe herstel je van burn-out? Burn-outexpert Maria Dekker geeft eerste hulp bij burn-out.

Meer de diepte in? Op het opleidingenplatform van Management Support vind je trainingen als Mindful werken en Slim omgaan met gedoe.

Reageer op dit artikel