nieuws

Tien geboden om te leren denken als een genie

Professionele ontwikkeling

Tien geboden om te leren denken als een genie
Albert Einstein

Leonardo Da Vinci, Albert Einstein of Madam Curie: niemand zal ontkennen dat het stuk voor stuk genieën zijn. Maar wat maakt ze tot een genie? En wat kun je van hen leren? Breintrainer en consultant Frans Duijts bestudeerde de werkwijze en gedachtegang van genieën en destilleerde tien geboden om te denken als genie.

1. Wees nieuwsgierig

“Nieuwsgierigheid is de belangrijkste eigenschap van een genie. Thomas Edison heeft wel tienduizend keer uitgevonden hoe je een gloeilamp níét moet maken, maar hij bleef nieuwsgierig. Op een dag zat hij te spelen met klei. Hij draaide het een beetje, waardoor hij op het idee kwam voor de spiraalvormige gloeidraad. Hij rende naar zijn werkplaats en probeerde de gloeidraad op die manier te maken. Ongeveer een jaar later kwamen de eerste gloeilampen op de markt. Scheikundige Madam Curie bleef in een provisorisch laboratorium net zolang erts onderzoeken, totdat ze nieuwe elementen kon isoleren. Managementassistentes zijn vaak ook nieuwsgierig en blijven maar zoeken naar nieuwe en betere oplossingen. Dat is een perfecte eigenschap om als genie te leren denken.”

Wanneer ben je een genie?

“Vaak denken mensen dat een genie heel slim is, maar er is meer dan dat”, zegt Frans Duijts. “Het gaat om de combinatie van intelligentie, inzichten en de manier waarop je hiermee omgaat. Deze combinatie zorgt voor de impact die iemand met zijn of haar werk achterlaat.”

2. Wees productief

“Genieën produceren ontzettend veel! Mozart heeft meer dan zeshonderd stukken gecomponeerd, ondanks dat hij al op 35-jarige leeftijd overleed. De Russisch-Amerikaanse auteur Isaac Asimov heeft zo’n vijfhonderd boeken geschreven. Edison heeft niet alleen de gloeilamp uitgevonden, maar ook veertienhonderd andere octrooien op zijn naam staan. Hij had met zichzelf afgesproken om iedere dag een kleine uitvinding te doen en ieder halfjaar een grote. ‘Dat kan toch nooit allemaal goed zijn?’, zul je je afvragen. Inderdaad. Het meeste wat Picasso geschilderd heeft is troep. Maar juist door zoveel te produceren, zit er altijd wel iets van kwaliteit tussen.”

3. Laat perfectionisme los

Nóg meer afspraken inplannen of extra lange notulen schrijven, is voor een managementassistent niet de beste manier om meer te produceren. “Wat je wel kan doen, is perfectionisme loslaten. Probeer niet alles in één keer goed te doen. Kijk maar naar het grote aantal concepten van Apple dat door Steve Jobs werd afgekeurd. Stel dat je een brief moet schrijven, dan kun je er uren aan werken en de brief voorleggen aan je manager als deze in jouw ogen perfect is. Maar wat als je manager toch een andere opzet wil zien, of de toon niet helemaal goed vindt? Dan heb je al die tijd weggegooid. Het werkt vaak beter om de eerste versie vlug op te stellen. Leg deze conceptversie voor aan je manager en als het een goed begin is, dan kun je de tekst perfectioneren.”

4. Laat losse eindjes open

Leonardo da Vinci

Nieuwsgierig blijven, productief zijn en perfectionisme loslaten: het klinkt als de ideale mix voor een wirwar aan losse eindjes. “Van Da Vinci werd vaak gezegd dat hij uitstelgedrag vertoonde, maar ik zie dat anders. Hij had geen probleem met starten, maar maakte veel van z’n werken niet compleet af. We hebben tegenwoordig zoveel te doen, het is logisch dat er losse eindjes blijven. Het is wel belangrijk om prioriteiten te stellen. Maak de keuze in wat echt afgerond moet worden. Als een taak of concept op dat moment niet cruciaal is, is het geen enkel probleem om hem open te laten staan. Wie weet levert het juist op een ander moment nieuwe ideeën op, of kun je verschillende losse eindjes combineren tot iets nieuws.”

5. Combineer

Combineren, dus. Geen genie is zo groots geworden zonder te combineren. “Albert Einstein, bijvoorbeeld, deed in zijn relativiteitstheorie eigenlijk niets anders dan combineren. Energie, massa en de snelheid van het licht, waren als afzonderlijke componenten allemaal bekend. Door ze te combineren, ontdekte hij de beroemde formule E=mc2. Wanneer je als managementassistent met drie verschillende taken bezig bent, lijken het vaak drie afzonderlijke taken. Toch lukt het misschien om ze te combineren, als je er vanuit een nieuw perspectief naar kijkt.”

6. Verander van perspectief

Da Vinci was een pionier in anatomische tekeningen. Het verhaal gaat dat hij lichamen uit graven liet stelen om ze te ontleden – anatomielessen waren in zijn tijd nog niet legaal. “In tegenstelling tot zijn voorgangers, maakte hij tekeningen van organen vanuit alle mogelijke hoeken. Hij tekende bijvoorbeeld niet alleen een lever vanaf de voorkant, maar ook van de zijkant en bovenkant. Van Da Vinci heb ik geleerd om een probleem vanuit verschillende perspectieven te bekijken.”

Dit kun je ook als managementassistent doen. “Stel dat je een vergadering moet inplannen, dan kijk je vaak als eerste naar de verschillende agenda’s van de deelnemers: op welk moment is er geen overlap? Dat is het perspectief van de tijdsplanning. Je kan je echter ook afvragen waarom deze vergadering eigenlijk plaatsvindt. Op basis daarvan kun je bepalen of een fysieke meeting noodzakelijk is. Je kunt ook kijken vanuit het perspectief van de deelnemers: is het nodig dat iedereen fysiek aanwezig is? Wellicht is het voldoende als collega A telefonisch deelneemt, of dat collega B achteraf een verslag ontvangt.”

Grootste genieën van deze tijd

  • Elon Musk: “De man achter onder meer Tesla en PayPal heeft een duidelijke missie voor ogen: hij wil de wereld verduurzamen. Hij produceert ontzettend veel en combineert volop. Zijn enige manco is dat hij zichzelf geen rust gunt. Hij pusht zichzelf te veel, wat hem tegenwerkt.”
  • Oprah Winfrey: “Op communicatief vlak is zij een genie. Ze heeft absoluut geen gemakkelijke jeugd gehad, maar heeft het toch geschopt tot een van de rijkste vrouwen ter wereld. Het is fenomenaal hoe zij dingen voor elkaar gekregen heeft.”
  • Freddie Mercury: “Deze artiest kun je met recht een genie noemen, zoals de film Bohemian Rhapsody mooi in beeld brengt. Als je kijkt naar de muziek die Mercury en zijn band gemaakt hebben, dan is de diversiteit ervan geniewaardig.”

7. Visualiseer

Wanneer het gelukt is om vanuit verschillende perspectieven te denken, kun je een probleem visualiseren. “De Italiaanse, begin zeventiende-eeuwse, natuurkundige Galileo Galilei maakte zijn gedachten visueel inzichtelijk. Terwijl zijn tijdgenoten problemen met behulp van teksten en formules beschreven, gebruikte Galilei juist diagrammen en figuren. Door deze visualisatie was het veel gemakkelijker om de theorie te begrijpen en werd het eenvoudiger om ermee te werken.”

Ook het plannen van een vergadering kun je visualiseren. “Dit kun je doen door je in te leven in de deelnemers. Collega A moet bijvoorbeeld van een afspraak in Den Haag naar kantoor komen en kan in de file belanden. Persoon B is juist op kantoor aanwezig, maar kan precies in die tijd een ander overleg met persoon C voeren. Door de verschillende mogelijkheden te visualiseren in een schema, krijg je sneller dat inzicht.”

8. Denk in tegenstellingen

Zet de wereld op z’n kop en denk in tegenstellingen, om op een totaal nieuwe manier naar problemen te kijken. “Stel dat we alleen maar achteruit zouden rijden in plaats van vooruit, wat moet er dan allemaal aangepast worden aan een auto? Of beeld je in dat er geen global warming is, maar er een ijstijd aankomt. Wat betekent dat voor ons leven? Wat zouden we dan moeten aanpassen? Of stel je voor dat we besluiten geen fysieke afspraken meer in te plannen op kantoor? Of om alle managers weg te sturen? Door jezelf dat soort vragen te stellen, kun je vaak op hele waardevolle inzichten komen.”

9. Werk vanuit een overkoepelend thema

Leer effectief te lezen van je beelscherm

Leer effectief te lezen van je beelscherm

Freddie Mercury maakte muziek, Steve Jobs ontwierp consumentenelektronica en Da Vinci stortte zich op het tekenen: bijna alle genieën werken vanuit een overkoepelend thema.

“Het is van belang om een brede interesse te hebben en tegelijkertijd steeds te focussen op een klein stukje daarvan. Door zijn brede muzikale interesse kon Freddie Mercury switchen van pop naar opera en weer terug. Het overkoepelende thema maakt al het andere mogelijk. Voor de secretaresse of managementassistent zou dat ‘spin in het web’ kunnen zijn.”

10. Neem je rust

Je herkent het wel: je bent dagen tegen een probleem aan het aanhikken en in het weekend als je aan het sporten bent of door het park struint, schiet de oplossing je te binnen. “Met andere dingen bezig zijn, zorgt vaak voor de belangrijkste inzichten of creatieve ingevingen. Rust nemen is dan ook de belangrijkste voorwaarde om als een genie te kunnen denken. Tegelijkertijd is het de grootste uitdaging, want je to-dolijst liegt er meestal niet om. Het is daarom belangrijk om ook tijdens het werk je rust te nemen.

Misdaadauteur Agatha Christie verzint bijvoorbeeld de meest moorddadige plotten tijdens de afwas. Ze zegt er bloeddorstig van te worden, omdat ze het zo vervelend vindt om te doen, maar het komt natuurlijk ook doordat ze met iets totaal anders bezig is dan moorden beramen. Steve Jobs ging met afspraken niet in een vergaderruimte zitten, maar nam hen mee voor een wandeling. Op die manier kun je werk en ontspanning combineren, waardoor je gedachten de vrije loop krijgen.”

Die rust inplannen kan lastig zijn, want hoe verantwoord je die lege vakken in je agenda aan je baas? “Vraag niet om toestemming, maar beheer de agenda van je baas en van jezelf. Wanneer jij degene bent die de agenda’s beheert, dan heb jij controle. Laat mensen niet direct meekijken in je agenda, maar zeg dat je niet beschikbaar bent op momenten die je voor jezelf geblokkeerd hebt. Echter, het is verstandig vooraf met je baas te bespreken dat je focusmomenten in je agenda zet om je productiviteit te verhogen en deadlines gemakkelijker te kunnen halen. Geen manager die daar nee tegen zegt!”

Word een genie in het lezen van je beeldscherm!

Wil jij sneller klaar zijn met je leeswerk vanaf het scherm, de informatie grondig en snel kunnen analyseren en makkelijker lastige feiten onthouden? Dan is de workshop ‘Effectief lezen vanaf het beeldscherm’ ideaal voor jou.

Leer hier meer over effectief vanaf je beeldscherm lezen:

Reageer op dit artikel